Cười hở lợi: Dấu hiệu, nguyên nhân và cách điều trị tại nha khoa

Biểu hiện của cười hở lợi là tình trạng khi cười, phần nướu ở hàm trên bị lộ ra nhiều hơn mức bình thường so với răng. Điều này có thể khiến nụ cười kém duyên dáng và làm cho người có nụ cười hở lợi cảm thấy tự ti. Hãy cùng Nha khoa Domin tìm hiểu nguyên và cách khắc phục tình trạng cười hở lợi qua bài viết sau đây nhé!

Cười hở lợi là gì?

Cười hở lợi là tình trạng phần lợi (nướu) ở hàm trên bị lộ ra quá nhiều khi cười, làm mất cân đối giữa răng, môi và lợi, ảnh hưởng đến thẩm mỹ nụ cười. Một nụ cười được coi là hở lợi khi phần lợi lộ ra trên 3mm tính từ cổ răng đến vành môi trên khi cười hết cỡ.

Cười hở lợi được phân thành 4 mức độ từ nhẹ đến nặng dựa trên diện tích nướu bị lộ:

• Nhẹ: Lộ hơn 3mm mô nướu, ít hơn 25% so với chiều dài răng.
• Trung bình: Lộ từ 25% – 50% chiều dài răng.
• Nặng: Lộ từ 50% – 100% chiều dài răng.
• Rất nặng: Lộ trên 100% chiều dài răng.

Nguyên nhân dẫn đến cười hở lợi

Chiều dài răng phát triển quá mức gây cười hở lợi

Trong một số trường hợp, hình dạng cùng chiều dài của răng phát triển quá mạnh mẽ, dẫn tới kích thước của lợi không đủ để cân xứng với sự phát triển của răng. Điều này chính là nguyên nhân dẫn tới tình trạng cười hở lợi.

Quá trình mọc răng xảy ra nhiều sự khác biệt

Nguyên nhân bẩm sinh cũng là một yếu tố có thể gây ra khuyết điểm trên răng miệng này. Trong quá trình mọc răng bẩm sinh, gen di truyền có thể khiến cho lợi của bạn phát triển hơn, bao trùm lên toàn bộ răng khi răng mọc vào. Tình trạng này còn được gọi với cái tên khác là mọc răng thụ động thay đổi, gây ra khuyết điểm này.

Chênh lệch về khoảng cách môi quá lớn

Nếu môi trên của bạn ngắn hơn so với môi dưới. Bên cạnh đó, nếu môi dịch chuyển nhiều trong khi cười hoặc thay đổi khẩu hình. Tình trạng cười hở lợi sẽ càng diễn biến nặng thêm

Tác dụng phụ của thuốc

Một số trường hợp cho thấy trong thành phần của một vài loại thuốc có chứa những chất kích thích giúp lợi phát triển một cách nhanh chóng. Chính điều này gây ra sự chênh lệch giữa tương quan lợi và răng. 

Một số loại thuốc như thuốc ngăn ngừa co giật, thuốc ức chế miễn dịch có thể gây ra tình trạng này. Nếu không được điều trị kịp thời, rất có thể sẽ gia tăng nguy cơ hình thành các loại bệnh nha chu khác.

Đặc điểm của các dạng cười hở lợi

Cười hở lợi do lợi

Khi lợi phát triển quá mức dẫn đến phì đại hoặc do lợi bị tụt, viêm lợi khiến lợi sưng phồng…chúng khiến lợi bị lộ khi cười, tùy vào mức độ phát triển của lợi mà bệnh nhân bị cười hở lợi nặng hay nhẹ. Ngoài ra, tụt lợi là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc nụ cười của bạn bị cười hở lợi.

Cười hở lợi do lợi có những đặc điểm như sau:

• Lượng lợi lộ ra nhiều khi cười: Khi cười, phần lợi hàm trên lộ ra quá mức, thường trên 3mm tính từ cổ răng đến vành môi trên. Mức độ lộ lợi có thể khác nhau, từ nhẹ đến rất nặng, tùy thuộc vào từng trường hợp.
• Lợi dày và dài: Lợi có thể dày hơn bình thường hoặc dài xuống che phủ một phần lớn thân răng, làm cho răng trông ngắn hơn.
• Vị trí bám lợi thấp: vị trí bám lợi thấp hơn, khiến phần thân răng lộ ra ít hơn và phần lợi lộ ra nhiều hơn khi cười.
• Hình dạng lợi bất thường: Lợi có thể có hình dạng bất thường, ví dụ như phì đại (sưng to), không đều hoặc có các nếp gấp bất thường.
• Không liên quan đến xương hàm hay răng: Răng có thể mọc hoàn toàn và xương hàm phát triển bình thường, nhưng do lợi phát triển quá mức nên gây ra tình trạng hở lợi.

Cười hở lợi do răng

Cười hở lợi do xương hàm

Cười hở lợi do xương hàm là một dạng phức tạp hơn so với các nguyên nhân khác như do lợi hay do răng. Nó xuất phát từ sự phát triển quá mức của xương hàm trên, ảnh hưởng trực tiếp đến cấu trúc khuôn mặt và nụ cười. Dưới đây là những đặc điểm chính của cười hở lợi do xương hàm:

• Xương hàm trên phát triển quá mức theo chiều dọc: Đây là đặc điểm cốt lõi. Xương hàm trên dài hơn bình thường theo chiều dọc, làm cho khoảng cách từ chân răng đến môi trên lớn hơn. Khi cười, môi bị kéo lên, phần lợi lộ ra nhiều do khoảng cách này quá lớn.
• Có thể đi kèm với hô răng: Do xương hàm trên phát triển quá mức, nó thường đẩy răng ra phía trước, gây ra tình trạng hô răng (vẩu). Vì vậy, cười hở lợi do xương hàm thường đi kèm với hô răng, làm cho tình trạng thẩm mỹ càng trở nên nghiêm trọng.
• Khuôn mặt có thể bị mất cân đối: Sự phát triển quá mức của xương hàm trên có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ khuôn mặt, làm cho khuôn mặt dài hơn hoặc có dạng bất thường.
• Lợi lộ ra nhiều, thường trên 4mm: Mức độ hở lợi thường nặng hơn so với các nguyên nhân khác, thường trên 4mm tính từ cổ răng đến vành môi trên. Thậm chí trong một số trường hợp, lợi có thể lộ ra rất nhiều, gần như toàn bộ phần lợi hàm trên.
• Khó điều trị bằng các phương pháp thông thường: Các phương pháp như cắt lợi hay tiêm botox thường không mang lại hiệu quả cao đối với cười hở lợi do xương hàm. Phương pháp điều trị tối ưu thường là phẫu thuật chỉnh hình xương hàm.

Cách khắc phục tình trạng cười hở lợi

Có nhiều cách để khắc phục tình trạng cười hở lợi, tùy thuộc vào nguyên nhân gây ra nó. Điều quan trọng là phải xác định chính xác nguyên nhân để lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và hiệu quả nhất.

Các phương pháp điều trị cười hở lợi tại nha khoa

Nếu tình trạng cười hở lợi nặng, kết hợp với nhiều triệu chứng khác liên quan đến răng, xương hàm,… thì bạn cần đến nha khoa để thăm khám tìm ra nguyên nhân và có cách điều trị phù hợp:

• Niềng răng kết hợp đánh lún răng: Áp dụng cho trường hợp cười hở lợi do răng mọc không hoàn toàn, khớp cắn sâu hoặc răng bị hô. Niềng răng sẽ giúp di chuyển răng về vị trí đúng, đồng thời đánh lún răng để giảm khoảng cách từ vành môi đến cổ răng, từ đó giảm hở lợi.
• Cắt lợi (phẫu thuật cắt nướu): Áp dụng cho trường hợp cười hở lợi do lợi phát triển quá phát. Bác sĩ sẽ cắt bỏ phần lợi thừa để lộ ra phần thân răng nhiều hơn, cải thiện tỉ lệ răng và lợi.
• Tiêm Botox: Áp dụng cho trường hợp cười hở lợi do cơ nâng môi hoạt động quá mạnh. Botox sẽ làm giảm hoạt động của cơ này, giúp môi bớt bị kéo lên cao khi cười. Phương pháp này nhanh chóng, ít xâm lấn nhưng hiệu quả chỉ kéo dài trong một thời gian nhất định (thường từ 4-6 tháng) và cần tiêm lại.
• Phẫu thuật hạ môi: Áp dụng cho trường hợp cười hở lợi nặng, khi các phương pháp khác không hiệu quả. Bác sĩ sẽ loại bỏ một dải mô bên dưới môi trên và khâu lại ở vị trí thấp hơn, giúp giảm chiều dài nướu lộ ra khi cười.
• Phẫu thuật chỉnh hình xương hàm: Áp dụng cho trường hợp cười hở lợi do xương hàm phát triển quá mức. Đây là phương pháp phức tạp nhất, bác sĩ sẽ tiến hành cắt và điều chỉnh vị trí của xương hàm để giảm chiều cao của xương hàm, từ đó giảm thiểu tình trạng hở lợi. Phương pháp này mang lại hiệu quả cao và lâu dài nhưng đòi hỏi kỹ thuật cao và thời gian phục hồi lâu hơn.

Những điều cần chú ý trước khi điều trị cười hở lợi

Trong quá trình điều trị cười hở lợi, bệnh nhân cần chú ý tới một số lưu ý để quá trình hồi phục được rút ngắn tiến độ. Đặc biệt trong trường hợp bệnh nhân sử dụng biện pháp phẫu thuật cần đảm bảo một số yếu tố để quá trình phẫu thuật diễn ra an toàn hơn cụ thể như sau:

• Bệnh nhân thực hiện đúng các chỉ định theo yêu cầu của bác sĩ như xét nghiệm, phân tích máu, chụp X – quang xương hàm,…
• Bệnh nhân trước khi phẫu thuật cần cung cấp đầy đủ thông tin cho bác sĩ như tiền sử bệnh lý, các bệnh liên quan tới tim mạch, huyết áp, bệnh về gan, thận, tình trạng dị ứng,… Sau khi đã nắm được những thông tin này, bác sĩ sẽ khám tổng quát để có thể đưa ra phác đồ điều trị phù hợp với bệnh nhân.
• Bệnh nhân cần được vệ sinh sạch sẽ cao răng và các chất bẩn trong răng để tránh gây ra biến chứng trong suốt quá trình phẫu thuật. Để làm sao có thể lấy được cao răng bạn có thể thực hiện các cách lấy cao răng tại nhà rất đơn giản giúp sạch cao răng.

Nên làm gì sau khi điều trị cười hở lợi?

Sau khi điều trị cười hở lợi, bệnh nhân có thể gặp phải một hiện tượng khó chịu thường thấy. Vì vậy bệnh nhân nên làm những điều sau để cải thiện tình trạng đau nhức:

• Vùng răng nướu tại vị trí phẫu thuật sẽ xuất hiện cảm giác tê sưng rõ ràng. Để giảm bớt tình trạng này bệnh nhân nên sử dụng thuốc theo đúng chỉ thị của bác sĩ
• Bệnh nhân nên sử dụng các loại đồ ăn mềm, lỏng, loãng, nguội,… trong vòng 2 ngày đầu sau khi phẫu thuật. Vết mổ có thể lành lại trong khoảng 1 tuần nên bệnh nhân cần kiên nhẫn để hồi phục nhanh hơn
• Sau khi kết thúc 1 tuần, bệnh nhân cần liên hệ bác sĩ để cắt chỉ và chăm sóc vết mổ
• Lưu ý vệ sinh đúng cách, sử dụng bàn chải lông mềm để chải răng đúng cách, ít gây tổn thương vị trí phẫu thuật. Bên cạnh đó nên sử dụng các loại nước súc miệng, tăm, chỉ nha khoa để làm sạch các mảng bám thức ăn trong miệng, không nên để thức ăn dính vào vị trí phẫu thuật gây nhiễm trùng.
• Khi phát hiện vị trí phẫu thuật xuất hiện những hiện tượng bất thường như máu chảy mãi không cầm được, bưng mủ,… thì bệnh nhân nên liên hệ ngay với bác sĩ để có được phương án chữa trị phù hợp nhất.